( 1 ) عصبيّت از امام سجاد عليه السّلام راجع به عصبيّت كه از اخلاق جاهليّت است پرسيدند آن حضرت در پاسخ فرمود : « العصبية التي يأثم عليها صاحبها أن يرى الرجل شرار قومه من خيار قوم آخرين ، و ليس من العصبية أن يحب الرجل قومه ، و لكن من العصبية أن يعين قومه على الظلم . » « 1 » « تعصبى كه صاحبش به خاطر آن گنهكار مىشود آن است كه بديهاى نياكان و خاندان خود را از نيكيهاى ديگران بهتر بداند ، در حالى كه اين تعصب نيست كه كسى قبيله و تبار خود را دوست بدارد ، بلكه تعصب آن است كه قبيله و تبار خود را در ظلم و ستمشان يارى كند . » براستى امام عليه السّلام تعصّب كوركورانه‌اى را كه صاحب آن بدان وسيله گنهكار مىشود با اين تعريف شيوا بيان كرده است به اين ترتيب كه مردى بدكاران و تبهكاران قبيلهء خود را از بهترين و شايسته‌ترين مردمان بپندارد و آنان را بر ظلم و تجاوزشان يارى كند زيرا كه اين عمل به واقع حق‌ناشناسى و زير پا گذاشتن ارزشها است اما اين كه انسان ايل و تبارش را دوست بدارد به هيچ وجه از عصبيّت نيست . ( 2 ) پرهيز از دروغ امام عليه السّلام فرزندان خود را از دروغ بر حذر داشته و فرمود : « اتقوا الكذب ، الصغير منه و الكبير ، في كل جد و هزل . فإن الرجل إذا كذب في الصغير اجترأ على الكبير ، أما علمتم أنّ رسول اللّه ( ص )

--> ( 1 ) اصول كافى : 2 / 308 .